KADIKÖY MEYDANI KENTSEL TASARIM YARIŞMASI
Adı
Kadıköy Meydanı Kentsel Tasarım Yarışması
Türü, Şekli
Serbest, ulusal, kentsel tasarım yarışmasıdır.
Yeri ve Konusu
Yarışma alanı İstanbul ili Kadıköy ilçesi Rasimpaşa, Osmanağa ve Caferağa mahalleleri içinde yer alan ve eklerde sınırları verilen alandır.
Yarışmanın konusu verilen sınırlar içinde kentsel tasarım projesi hazırlanmasıdır.
Yarışmayı Açan Kurum
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Etüd ve Projeler Daire Başkanlığı

Genel Bilgi

Kadıköy Meydanı Kentsel Tasarım Yarışması, üst ölçeklerde Kadıköy ilçesi ve hinterlandının bütününe ilişkin alınacak ilkesel kararlar çerçevesinde, sınırları verilen yarışma alanının yakın çevresiyle ilişkilendirilerek yeniden planlanması amacıyla düzenlenmektedir. Yarışma sonucunda, alanın çevresel korumaya uygun ve çağdaş bir anlayışla tasarlanması için tüm potansiyellerinin değerlendirilerek mekânsal kalitesinin yükseltilmesi hedeflenmiştir.

Kadıköy İlçesi, metropolün Anadolu yakasında, sanat ve kültür ile güçlenen kimliği, işlevi ve konumu ile ön plana çıkmaktadır. Kadıköy Meydanı, morfolojik yapısı açısından İstanbul’un kent ile denizi buluşturan meydanlarından birisidir. Bu açıdan konumu sadece merkezi olmasıyla değil, Boğaz’ın Marmara’ya açıldığı noktada Tarihi Yarımada siluetini karşıdan gören etkileyici bir manzara sunması açısından ayrıca değer kazanmaktadır.

Yarışma alanı, Kurbağalıdere ve Moda Burnu ile Haydarpaşa ve Harem arasındaki kentsel yeşil alan sistemi içinde değerlendirilmesi gereken bir potansiyel taşımakta, ancak mevcut durumuyla içinde yer aldığı peyzaj bütününden koparılmış geniş ve tanımsız açık alanlar barındırmakta ve kentsel ısı adalarının oluşmasına neden olmaktadır. Buna ek olarak yarışma alanında anıtsal niteliğe sahip ağaçlar bulunmasına karşın mevcut yeşil doku bu zenginliği yansıtmamaktadır. Bu durum, farklı canlı türleri için de uygun yaşam alanların azalmasıyla sonuçlanmaktadır. Yarışma alanının hem parçası olduğu ekosistemin hem de kendi içindeki farklı karakter alanlarının sahip olduğu potansiyellerin, giderek önemini daha çok hissettiren iklim krizine karşı dirençli (resilient) bir Kadıköy’ün geliştirilebilmesi açısından ele alınması gerekmektedir.

Kadıköy Meydanı, Anadolu Yakasının önemli bir ulaşım merkezini oluşturmaktadır. Günümüzde otobüs, minibüs, dolmuş, tramvay, metro, Marmaray ile vapur, motor ve deniz otobüsü seferlerini buluşturan bir aktarma istasyonu olma işlevini taşımakta, aynı zamanda Anadolu Yakasının karayolu ulaşım altyapısında önemli omurgaları oluşturan anayollar da alana bağlanmaktadır.

Meydan, Kadıköy Tarihi Çarşısı ve Yeldeğirmeni (Rasimpaşa), Bahariye, Moda gibi kendine has kimliği olan ve yoğun kullanılan ticaret, kültür, eğitim ve konut bölgelerine dağılan yayaların geçiş alanını da oluşturmaktadır. Bu kesimler içinde yayalaştırılmış ya da yayalar tarafından yoğun kullanılan kamusal mekânlar bulunmaktadır. Dolayısıyla, yaya hareketlerinin kolaylaştırılması sadece yarışma alanı içinde değil, bu odaklara erişim açısından da ele alınmalıdır.

Kadıköy Meydanı, önemli kamusal işlevlere de ev sahipliği yapmaktadır. İBB Şehir Tiyatroları Haldun Taner Sahnesi, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı, eski şehremaneti binasındaki Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK) kamusal işlevlerden bazılarıdır. Bu açıdan İstanbul’un işlev çeşitliliği açısından en zengin meydanlarından birisi olduğu söylenebilir. Kadıköy İlçesinin geçmişten gelen kimliği ile son dönemde geçirdiği değişimler, Kadıköy’ü sadece ticaret, eğitim, ulaşım açısından değil, özellikle tiyatroların yoğunlaştığı kültürel, sanatsal ve rekreatif işlevler açısından da önemli bir merkez haline getirmektedir.

Böylece Kadıköy’ün çekiciliği ve ulaşım işlevi Meydan’ın yoğun kullanılmasını sağlarken, meydanların en önemli işlevi olan kamusallığını da yükseltmektedir. Kamusallık, görünür ve duyulur olmakla ortaya çıkar. Bu açıdan çok işlevli yoğunluk, farklı kesimleri bir araya getirerek görünürlüğü, duyulurluğu yükseltir, kamusallığı güçlendirir, mekân kullanıcılarını çeşitlendirir ve böylece toplumsal çelişkileri de su yüzüne çıkartarak bu çelişkilerin aşılmasına zemin oluşturur. Çeşitlenen kullanıcılarla birlikte mekânın sabit işlevlerine yenileri eklenir: çiçekçiler, seyyar satıcılar, imza toplayanlar, seçim çalışması yapanlar, anketörler, kentliye uzatılan mikrofonlar, bu çeşitliliğin ve kamusallığın bazı izdüşümleri olarak karşımıza çıkar. Böylece günün, haftanın ve yılın farklı dönemlerinde, farklı kamusallık örüntülerinin meydanın çeşitli kullanımları ile birlikte örüldüğü söylenebilir. Alanın işlevleri ve kullanım çeşitliliği düşünüldüğünde hem farklı hem de dezavantajlı kesimleri kapsayıcı olması beklenmektedir.

Genel olarak Kadıköy’ün; özellikle sit alanlarının ve bugün antik limanının bir kısmını da kapsayan arkeolojik kazı alanını da içeren Haydarpaşa bölgesinin güçlü bir kimliği olduğu söylenebilir. Ancak Meydan’ın bütüncül bir kimliğinin olduğu söylenemez. Meydan’ın kendi içinde farklı yoğunlukta kullanılan, farklı algılanan kesimleri olsa da yer yer kaotik ve okunaksız bir yapı sunmaktadır. Dolgu alanı olması, yaya akışını kesen ve merkezle bütünleşmeyi önleyen geniş caddeler, belirli bir koda uymayan bir yapılaşma biçimi, Kadıköy Meydanı’nın çağdaş yaklaşımlarla yeniden ele alınmasını gerektirmektedir.

Yarışma alanı sınırları katı bir proje alanı tarif etmek için belirlenmemiş; sadece tasarım sürecinde daha çok odaklanılması beklenen bölgeye işaret etmek üzere çizilmiştir. Bu sınırların, alanda var olan yeni veya eski yapıların kent meydanı ile geleceğe yönelik kuracağı ilişkiler göz önüne alınarak, projelerine katkı sağlayacak yönde yarışmacılar tarafından değerlendirilmesi mümkündür. İSKİ, TCDD gibi belirli kurumlara ait alanlar, tasarım önerileriyle ilişkilendirilebilir. Söz konusu bölgelerde yer alan uygun açık alanların kamusal kullanımının sağlanmasına ve kentle bütünleşik bir karakter kazandırılmasına yönelik öneriler geliştirilebilir.

Bunlara ek olarak, yarışma alanı içerisinde mevcut durumda müdahale imkânı bulunmayan veya sınırlı müdahale edilebilecek olan kamuya ait yapılar ve alanlar (Et ve Balık Kurumu Binası, Kıyı Emniyeti Kılavuz İstasyonu, Nazım İmar Planı’na göre İbadet Alanı olarak tanımlı halihazırda otopark olarak kullanılan parsel, Rıhtım bölgesinde yer alan otobüs peronları, vb.) yer almaktadır. Ancak söz konusu alanlar jüri tarafından zaman içerisinde ortak yarar temelinde kurumlar arası görüşmeler neticesinde gerekli müdahalelerin yapılabileceği varsayılan bölgeler olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu alanlar yarışma alanı kapsamı dışında bırakılmamış veya mevcut fiili durumun kabul edilerek korunması şeklinde şartnamede katı bir şekilde tanımlanmamıştır. Yarışmacılardan bu alanlar ile birlikte bütünsel bir yaklaşım çerçevesinde önerilerini geliştirmeleri ve sözü edilen alanların koşullarını gözeterek tasarımın zaman içerisinde etaplı şekilde hayata geçirilebileceği stratejiler üretmeleri beklenmektedir. Bu bağlamda, önerilerin hem planlama hem de uygulamaya yönelik etaplama ilkeleri ve uygulama aşamalarında alanın işleyiş senaryoları ile birlikte geliştirilmesi ve aktarılması gerekmektedir. Bütünsel yaklaşım açısından yarışma alanı olarak belirlenmiş sınırlar esnek düşünülebilir.

Bu çerçevede, yarışma alanı için öncelikle,

  • • Alanı, parçası olduğu yeşil sistem içerisinde değerlendiren, deniz ve kara ekosistemini birlikte ele alan, kentsel ısı adası oluşumunu azaltmayı hedefleyen, yağmur suyu yönetimi ve enerji kullanımı açısından farklı yaklaşımlar geliştiren ve canlı çeşitliliğini destekleyen,
  • • Alanın siluet değerini gözeten ve kimliğini yansıtabilen,
  • • Nitelikli kamusal mekânlar üretilirken, kamusallığı besleyecek işlev çeşitliliğini güçlendiren, sabit işlevlerin yanı sıra, geçici işlevleri ve gece gündüz, hafta içi hafta sonu, mevsimsel gibi kısa ve uzun dönemlerdeki kullanımları göz önüne alan,
  • • Kullanıcı çeşitliliğini ve farklılığını destekleyen; engelliler, çocuklar, yaşlılar gibi dezavantajlı kesimlerin ihtiyaçlarını karşılayan,
  • • Tarihi, kültürel ve doğal somut ve somut olmayan miras öğelerini koruyan,
  • • Alanı, Kadıköy bütünü içinde diğer odaklarla bağlantısıyla ele alan, yaya akışlarını güçlendiren,
  • • Projeyi etaplar halinde kurgulayan ve esneklik taşıyan,
  • • Uygulanabilir, konforlu, estetik ve yüksek nitelikli çözümler üreten,

projelerin geliştirilmesi beklenmektedir.

Yarışmanın İlanı:
Kadıköy Meydanı Kentsel Tasarım Yarışması
Son Soru Sorma Tarihi:
29 Temmuz 2020, Çarşamba
Yanıtların İlanı:
5 Ağustos 2020, Çarşamba
Projelerin Son Teslim Tarihi:
13 Ekim 2020, Salı
Posta ile Teslim Alım İçin Son Tarih:
15 Ekim 2020, Perşembe
Jüri Değerlendirmesi Başlangıç Tarihi:
24 Ekim 2020, Cumartesi
Kolokyum ve Ödül Töreni:
7 Kasım 2020, Cumartesi

DANIŞMAN JURİ ÜYELERİ

Ekrem İMAMOĞLU

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı

Mehmet Çakılcıoğlu

İBB Genel Sekreter Yardımcısı

İhsan YILMAZ

İBB Etüd ve Projeler Daire Başkanı V.

Şerdil Dara ODABAŞI

Kadıköy Belediye Başkanı

Ömer Yılmaz

İPA Yarışmalar Koordinatörü

ASLİ JURİ ÜYELERİ

Özgür BİNGÖL

Mimar

Hakan DEMİREL

Mimar

Ebru FİRİDİN ÖZGÜR

Şehir Plancısı (Jüri Başkanı)

Cem İLHAN

Mimar

Seher Demet KAP YÜCEL

Peyzaj Mimarı

YEDEK JURİ ÜYELERİ

Esra AKBALIK

Mimar

Ahmetcan ALPAN

Şehir Plancısı

Münire SAĞAT

Peyzaj Mimarı

RAPORTÖRLER

Çetin BAYAZİT

İnşaat Mühendisi

Başak Çelik

Mimar - İPA Yarışmalar

Gökhan GÜL

İnşaat Mühendisi

RAPORTÖR YARDIMCILARI

Büşra BERİŞBİLAL

Mimar

Muhammed Alp GÜRBÜZ

Mimar

Salime Benan KAYA

Şehir Plancısı – İPA Yarışmalar

Serhat Ersin MUTLU

İnşaat Mühendisi

Melike ÜRESİN

Peyzaj Mimarı

İzel Ece YILMAZ

İnşaat Mühendisi

Merve Nur ZEYBEL

Şehir Plancısı

150.000 TL
Eşdeğer Ödül (3 adet)
50.000 TL
1. Mansiyon
50.000 TL
2. Mansiyon
50.000 TL
3. Mansiyon
50.000 TL
4. Mansiyon
50.000 TL
5. Mansiyon

Ayrıca satın almalar için 100.000 TL ayrılmıştır.

Büyük halini açmak için tıklayınız